Enkel verzet indien verstekvonnis in laatste aanleg is gewezen: geen schending gelijkheidsbeginsel

Sinds de Potpourri V-wet (*) kan in burgerlijke zaken enkel nog verzet worden aangetekend tegen verstekvonnissen die in laatste aanleg zijn gewezen (art. 1047 Gerechtelijk Wetboek of Ger.W.). Tegen verstekvonnissen waartegen hoger beroep kan worden ingesteld, is enkel nog hoger beroep mogelijk.

Het Grondwettelijk Hof moest zich buigen over de volgende prejudiciële vraag: schendt artikel 1047 Ger.W. de artikelen 10 en 11 van de Grondwet, het EVRM of het IVBPR doordat die bepaling de mogelijkheid om verzet aan te tekenen beperkt tot verstekvonnissen die in laatste aanleg gewezen zijn?

Het Hof buigt zich eerst over de doelstelling van de Potpourri V-wetgever. De beperking van de verzetsmogelijkheid kadert binnen de bevordering van de finale geschillenbeslechting waardoor de gerechtelijke procedure kan worden beëindigd binnen een redelijke termijn. Vroeger had de versteklatende partij immers twee rechtsmiddelen. Hij kon eerst verzet aantekenen tegen het verstekvonnis en later nog hoger beroep tegen het verzetsvonnis.

Het Hof oordeelt verder dat de gevolgen van artikel 1047 Ger.W. niet onevenredig zijn ten opzichte van de nagestreefde doelstelling. De versteklatende partij kan immers nog hoger beroep aantekenen tegen het verstekvonnis dat niet in laatste aanleg is gewezen. Zo kan die persoon zijn rechten van verdediging ten volle uitoefenen.

Artikel 1047 Ger.W. schendt aldus het gelijkheidsbeginsel, het EVRM en het IVBPR niet.

Dit geldt ook voor de vergelijking met de strafrechtelijke procedure. Daarbij kan enkel verzet worden aangetekend indien de versteklatende partij aantoont dat hij omwille van overmacht niet aanwezig was op de zitting. Dit is bijvoorbeeld het geval indien de dagvaarding niet betekend wordt aan de gedaagde zelf. Het Grondwettelijk Hof bepaalt dat er geen sprake is van discriminatie aangezien het recht op toegang tot de rechter niet op onevenredige wijze wordt beperkt.

Om samen te vatten:

- in burgerlijke zaken kan de versteklatende partij enkel hoger beroep aantekenen indien het verstekvonnis niet in laatste aanleg gewezen is;

- in burgerlijke zaken kan de versteklatende partij enkel verzet aantekenen indien het verstekvonnis in laatste aanleg gewezen is;

- in strafzaken kan de versteklatende partij enkel verzet aantekenen indien hij overmacht bewijst. Hij kan ook hoger beroep aantekenen.

Dit gegeven schendt de artikelen 10 en 11 van de Grondwet, het EVRM en het IVBPR niet.

(*) wet van 6 juli 2017 houdende vereenvoudiging, harmonisering, informatisering en modernisering van bepalingen van burgerlijk recht en van burgerlijk procesrecht alsook van het notariaat, en houdende diverse bepalingen inzake justitie.