Cassatie bevestigt: de verzekeraar is geen detective

De uitspraak van 21 oktober 2021 van het Hof van Cassatie is een hart onder de riem voor verzekeraars. In deze uitspraak bevestigde het Hof van Cassatie dat er geen onderzoeksplicht rust op de verzekeraar betreffende de mededelingen van zijn verzekerde omtrent de bestemming van een pand.

In het arrest gaat het om een pand waarvoor een brandverzekeringsovereenkomst werd afgesloten. De bestemming van het pand wordt in de verzekeringsovereenkomst als volgt omschreven: “Woning met of zonder particuliere garage. Het gebouw mag gedeeltelijk dienen tot kantoor of voor de uitoefening van een vrij beroep (behalve dat van apotheker).” Terwijl deze polis in voege was, brak er brand uit in de woning.

In de periode tussen het afsluiten van de verzekeringsovereenkomst en het schadegeval was de bestemming van het verzekerde pand echter veranderd. Het pand werd sedert enkele jaren gebruikt als een handelspand, meer bepaald als bordeel. Volgens de verzekeringstussenpersoon zou er een fax zijn verstuurd waarin de verandering van bestemming werd vermeld, zij het in ietwat vage bewoordingen: “afdrink café (bar??)”. De verzekeraar zou deze fax nooit aangekregen hebben.

Belangrijker is dat het hof van beroep, hierin gevolgd door het Hof van Cassatie, meent dat de verzekeraar geenszins verplicht was om onderzoek te doen naar wat exact werd bedoeld met de vage bewoording “afdrink café (bar??)”. De verzekeraar mocht er rechtmatig van uitgaan dat deze bewoordingen in ieder geval op een handelsactiviteit in de horeca duidden. Zij moest niet onderzoeken of het zou kunnen gaan om een handelsactiviteit die in de interne richtlijnen van de verzekeraar wordt omschreven als een risico dat niet verzekerd wordt (richtlijnen die trouwens aan de verzekerde waren bekend gemaakt). Het is daarentegen aan de verzekerde om duidelijk en in ondubbelzinnige bewoordingen te communiceren met de verzekeraar.

Dit arrest mag een geruststelling zijn voor verzekeraars, zeker nu de rechtspraak meestal streng is voor hen. Uit de leer van het Hof van Cassatie kan worden onthouden dat de verzekeraar zich niet als detective moet opstellen en niet elke mededeling van haar verzekerde omtrent de verzwaring van het risico in vraag moet stellen of verifiëren. De beslissing is gebaseerd op de vertrouwensrelatie tussen verzekeraar en verzekerde die inherent is aan een verzekeringsovereenkomst. De realisatie van een risico hangt namelijk in grote mate af van de houding van de verzekerde en van de informatie waarover deze verzekerde beschikt. Het is daarom ook aan de verzekerde, die beschikt over alle informatie met betrekking tot het risico, om enerzijds het gevaarsobject correct te beschrijven en anderzijds enige verzwaring van het risico aan de verzekeraar correct en duidelijk mee te delen.

Indien U hieromtrent vragen heeft, kan U steeds bij Schuermans advocaten terecht.